W nocy z 27 na 28 marca 1945 roku w willi przy ówczesnej ul. Pęcickiej w Pruszkowie funkcjonariusze NKWD aresztowali członków Rady Jedności Narodowej, stanowiącej reprezentację polityczną Polskiego Państwa Podziemnego. Sowieci, pod pozorem gotowości do przeprowadzenia rozmów z członkami władz PPP, przygotowali operację aresztowania zaproszonych delegatów. 27 marca do Pruszkowa przybyli: delegat rządu i wicepremier […]
16 marca 1944 roku została sformowana 1. Armia Polska
16 marca 1944 roku władze radzieckie wyraziły zgodę na przekształcenie 1. Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR w 1. Armię Polską, pod dowództwem gen. dyw. Zygmunta Berlinga. Formowanie 1. Armii Polskiej, potocznie nazywaną armią Berlinga, odbywało się od marca do lipca 1944 roku w rejonie Sum koło Charkowa, a następnie, od lipca do września, w […]
13 marca 1940 r. zakończyła się sowiecko-fińska wojna zimowa
13 marca 1940 r. po ponad 105 dniach działań wojennych zakończyła się sowiecko-fińska wojna zimowa, tzw. talvisota. Wojna zimowa (30 listopada 1939 – 13 marca 1940) była wynikiem agresji ZSRR na Finlandię, motywowanej postanowieniami tajnego protokołu paktu Ribbentrop-Mołotow. Stalin dążył do podporządkowania Finlandii, ale fiński rząd odmówił ustępstw, co doprowadziło do inwazji. 30 listopada 1939 […]
5 marca 1940 r. Biuro Polityczne KC WKP(b) podjęło decyzję o wymordowaniu polskich jeńców
5 marca 1940 roku Biuro Polityczne Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików) podjęło decyzję o wymordowaniu polskich jeńców wojennych (tzw. „decyzja katyńska”). Na jej podstawie rozstrzelano wiosną 1940 roku prawie 22 tys. obywateli Polski (w tym ponad 10 tys. oficerów Wojska Polskiego i Policji Państwowej). 2 marca 1940 roku Ławrientij Beria, szef NKWD, skierował do […]
11 lutego 1945 r. zakończyła się konferencja „Wielkiej Trójki” w Jałcie
11 lutego 1945 roku zakończyła się, trwająca od 4 lutego, konferencja przywódców trzech głównych mocarstw koalicji antyhitlerowskiej: Józefa Stalina (ZSRR), Winstona Churchilla (Wielka Brytania) i Franklina Delano Roosevelta (USA). Celem spotkania w Jałcie było ustalenie kształtu powojennej Europy oraz podziału stref wpływów. Podczas obrad przywódcy wielkich mocarstw podjęli decyzje w kilku kluczowych kwestiach. Ustalono, że Niemcy […]
W nocy z 21/22 stycznia 1940 r. wybuchło przeciwko sowietom powstanie czortkowskie
W nocy z 21 na 22 stycznia 1940 roku, w okupowanym przez sowietów Czortkowie wybuchło powstanie. Było ono pierwszym antysowieckim zbrojnym zrywem Polaków w okresie II wojny światowej. W podręcznikach do historii zazwyczaj nie piszę się o pierwszej okupacji sowieckiej, a poświęca się uwagę wyłącznie Generalnemu Gubernatorstwu i okupacji prowadzonej przez III Rzeszę. Natomiast okupacja […]
Dlaczego USA nie użyło bomby atomowej w Korei? Nuklearny dylemat administracji Trumana
Podczas ponurej zimy przełomu roku 1950 i 1951 największym zmartwieniem administracji Harry’ego Trumana nie była perspektywa unicestwienia kraju czy całego świata, lecz groźba, że siły amerykańskie i południowokoreańskie zostaną starte na proch przez setki tysięcy chińskich żołnierzy, którzy pędzili je – trudno to określić inaczej – z powrotem na południe Półwyspu Koreańskiego. Pod koniec 1950 […]
K. Drozdowski – Krwawe ślady. Gwałty, mordy i grabieże Armii Czerwonej na Polakach
Historia w szkolnych murach bywa traktowana wybiórczo – szczególnie najnowsze dzieje często spycha się na margines, a uczniowie poznają je jedynie pobieżnie. Tym większą wartość mają publikacje, które pozwalają spojrzeć na te wydarzenia w nowym świetle i przypominają, że – jak pisał Cyceron – historia jest nauczycielką życia. Książka Krzysztofa Drozdowskiego, wydana nakładem wydawnictwa Replika […]
30 lipca 1941 r. podpisano układ Sikorski-Majski
30 lipca 1941 roku w Londynie zawarto porozumienie znane jako układ Sikorski–Majski, podpisane przez premiera rządu Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie gen. Władysława Sikorskiego oraz ambasadora Związku Radzieckiego w Wielkiej Brytanii Iwana Majskiego. Był to akt o wyjątkowym znaczeniu politycznym i militarnym, przywracający oficjalne stosunki dyplomatyczne między Polską a ZSRR po ich zerwaniu w wyniku sowieckiej […]
25 lipca 1945 r. zakończyła się tzw. obława augustowska
25 lipca 1945 roku zakończyła się tzw. Obława augustowska, znana również jako obława lipcowa, będąca jedną z największych zbrodni popełnionych przez aparat represji Związku Radzieckiego na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Akcja była bezpośrednio wymierzona w żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego, którzy nie złożyli broni po wkroczeniu Armii Czerwonej na ziemie północno-wschodniej Polski. Lipcowe działania […]