Obrona Rzeszowa stanowiła kluczowy element w realizacji zadania mającego na celu opóźnienie szybkiego postępu sił niemieckich wzdłuż magistrali kolejowej i drogowej Kraków – Lwów. Do tego zadania wyznaczona została zmotoryzowana 10. Brygada Kawalerii pod komendą płk. Dypl. Stanisława Maczka. Już od samego początku wrześniowych walk w 1939 roku, 10. Brygada Kawalerii stanęła do starcia z […]
Policyjne samochody pancerne w wojnie obronnej z 1939 r.
Policyjne samochody pancerne były pojazdami specjalnego przeznaczenia wykorzystywanymi głównie do rozpraszania demonstracji robotniczych, które przybierały niebezpieczne formy protestów i ataków na funkcjonariuszy Policji Państwowej oraz zakłócały porządek publiczny. Jednakże w dobie walk obronnych we wrześniu 1939 r. były wsparciem dla Wojska Polskiego w zwalczaniu niemieckich grup dywersantów działających na tyłach frontu. Historia powstania policyjnych samochodów pancernych […]
Bitwa pod Orłą – ułani przeciwko czołgom Panzer IV
Wbrew utartym stereotypom towarzyszącym dyskusji na temat wojny obronnej z września 1939 r., polska kawaleria nie atakowała konno z lancą w dłoni. „Kawaleria porusza się konno, walczy pieszo” – głosiła przedwojenna instrukcja. Konie służyły przede wszystkim do szybkiego przemieszczania się, zapewniając zdolność manewru niedostępną dla jednostek piechoty. Walkę kawalerzyści prowadzili już w szyku pieszym. Wielokrotnie […]
Kolejowy wrzesień 1939 roku – improwizowane pociągi pancerne
W momencie agresji hitlerowskich Niemiec na Polskę polska armia posiadała 10 liniowych pociągów pancernych przydzielonych po dwie sztuki do większości polskich armii (związków operacyjnych). Pociągi te w toku działań wojennych odegrały swoją znaczącą rolę, w szczególności w takich bitwach jak: pod Mokrą, Mikołajowem, Bzurą, Modlinem, Brześciem i Lwowem. O starciach polskich liniowych pociągów pancernych wiemy […]
Kolbuszowa 1939 – polskie Vickersy kontra Panzery
Wiele poświęcono już tekstów kampanii wrześniowej czy też, jak obecnie coraz częściej mówi się, wojnie obronnej z września 1939 r. O słynnych bitwach nad Bzurą i Kockiem piszą podręczniki do historii. Zapomina się jednak o wielu, i to bardzo wielu bitwach, które mimo skromnej przestrzeni na której się toczyły miały istotny wpływ na dalszy przebieg […]
Dwie puszki ananasa za uratowanie ORP „Orzeł”
We wrześniu 1939 roku ORP „Orzeł”, po 15 dniach prowadzenia działań na Bałtyku, zacumował do Tallina, gdzie miał hospitalizować chorego dowódcę. Niestety okręt wraz z całą załogą został internowany i rozbrojony. Dzięki opanowaniu dotychczasowego zastępcy dowódcy – kpt. marynarki Jana Grudzińskiego – załoga fortelem opuściła port i bez map wypłynęła do Wielkiej Brytanii. Bohaterem najsłynniejszego […]
Rotmistrz Radziwiłłowicz – powstaniec z ułańską fantazją
W pierwszych dniach Powstania Warszawskiego na terenie III rejonu Śródmieście-Południe powstał batalion, którego pierwszym dowódcą został rotmistrz Romuald Radziwiłłowicz ps. Zaremba. Była to bardzo barwna postać. Świadczyć o tym może to, że jako jedyny oficer Wojska Polskiego mógł poszczycić się otrzymaniem Krzyża Żelaznego, czyli najwyższego niemieckiego odznaczenia wojskowego. Nadany przypadkowo, ale za to przez samego […]