W listopadzie 1943 roku w Teheranie miała odbyć się konferencja, na której przywódcy koalicji antyhitlerowskiej mieli rozmawiać o dalszej wspólnej walce. O spotkaniu Roosevelta, Churchilla oraz Stalina dowiedzieli się niemieccy agenci Abwehry. Hitler postanowił ich porwać lub zamordować, co na pewno przechyliłoby zwycięstwo na stronę III Rzeszy.
O planowanej konferencji w Teheranie Niemcy dowiedzieli się dzięki złamaniu zaszyfrowanej wiadomości przekazywanej przez Marynarkę Wojenną USA. Na podstawie tych informacji Adolf Hitler wydał rozkaz porwania bądź zamordowania przywódców koalicji antyhitlerowskiej. Kontrolę operacyjną nad akcją objął szef Głównego Urzędu Bezpieczeństwa III Rzeszy SS-Obergruppenführer Ernst Kaltenbrunner. Natomiast bezpośrednie dowództwo nad oddziałem dywersyjnym miało być przekazane Obersturmbannführerowi Otto Skorzenemu.
Pierwszy komandos III Rzeszy
Otto Skorzeny uważany był przez Hitlera za najlepszego fachowca od zadań specjalnych. Z pochodzenia był Austriakiem i urodził się w 1908 roku w Wiedniu. Otto dorastał w średnio zamożnej rodzinie. W 1926 roku rozpoczął studia w Wyższej Szkole Technicznej w Wiedniu kształcąc się w kierunku inżynierskim. To właśnie w czasie studiów związał się z austriackim odłamem partii narodowosocjalistycznej. Wstąpił do NSDAP i związał się z bojówkami Sturmabteilung (SA). Po ukończeniu studiów rozpoczął własną działalność gospodarczą w dziedzinie motoryzacyjnej. W latach trzydziestych przystąpił do austriackiego SS. W marcu 1938 roku, podczas Anschlussu Austrii, Skorzeny ochraniał w pałacu przy Reisnerstraße prezydenta Austrii Wilhelma.
Po wybuchu II wojny światowej Skorzeny postanowił wstąpić do Luftwaffe, ale odrzucono jego podanie na pilota z powodu wieku. Wówczas postanowił wstąpić do SS. Brał udział w niemieckiej inwazji na Francję. Nie zrobił tam wielkiej kariery. W marcu 1941 roku został przerzucony na Bałkany, gdzie wziął udział w niemieckiej inwazji na Jugosławię. Zajmował się pochwytywaniem jugosłowiańskich partyzantów. Za wzięcie do niewoli 57 żołnierzy (w tym 3 oficerów) i został awansowany na Untersturmführera (podporucznika). Następnie, w ramach dywizji SS „Das Reich”, wszedł w skład sił biorących udział w agresji na Związek Radziecki w czerwcu 1941 roku. Na przełomie 1941/1942 roku został ranny i wycofany do III Rzeszy na rekonwalescencje. Awansował do stopnia Hauptsturmführera i w dowód zasług bojowych otrzymał Krzyż Żelazny.
W kwietniu 1943 roku Otto Skorzeny otrzymał propozycję objęcia dowództwo nad nowopowstałą jednostką komandosów SS – batalionu Friedenthal (Friedenthaler Jagdverbande). Była to pierwsza tego typu jednostka, która miała specjalizować się w działaniach dywersyjnych, sabotażowych i wywiadowczych. W późniejszym okresie zmieniono jej nazwę w Jagdverbände 502. Najsłynniejszą akcją jednostki był udział w operacji „Eiche” („Dąb”), czyli uwolnienia włoskiego dyktatora Benito Mussoliniego. Akcja została przeprowadzona z sukcesem 12 września 1943 roku w w hotelu Albergo-Rifugio, w ośrodku narciarskim Campo Imperiale na szczycie Gran Sasso. Pomimo tego, że akcją dowodził Kurt Student, to świat dowiedział się o Skorzenym. Hitler osobiści przyznał mu Krzyż Rycerski i awansował do stopnia Sturmbannführera.
Operacja „Długi skok”
Kolejną akcją, która mogła przysporzyć jeszcze większą sławę dla Skorzenego miała by operacja „Unternehmen Weitsprung” („Długi skok”). Cel był jeden – zlikwidowanie przywództwa koalicji antyhitlerowskiej w jednym miejscu i czasie. Według nakreślonego planu uzbrojony oddział dywersyjny pod dowództwem Skorzenego miał przeniknąć do brytyjskiej ambasady w Teheranie przez system kanalizacyjny zaopatrujący placówkę w wodę. Na dzień ataku wyznaczono 30 listopada.
Zanim do tego doszło Niemcy musieli przerzucić na teren Iranu swoje oddziały dywersyjne i uzbrojenie. Postanowiono zrobić to w kilku turach, celem mniejszej dekonspiracji. W pierwszym rzucie zostało przerzuconych sześciu radiooperatorów, którzy mieli nadzorować i raportować sytuację na miejscu. Wylądowali oni w połowie października 1943 roku w Kom, oddalonym o 60 km od Teheranu. Następnie zostali przerzuceni do willi Abwehry w Teheranie, skąd wysyłali regularne meldunki do Berlina.
Zgodnie z meldunkami w następnym rzucie, pod koniec października, na miejsce miała zostać przerzucona grupa dywersyjna z Otto Skorzenym na czele. W międzyczasie na trop niemieckich szpiegów wpadła siatka rosyjskiego kontrwywiadu pod dowództwem Iwana Agajanca. Chociaż tak naprawdę wyśledził ich 19-letni Gework Wartanian. W wyniku gry operacyjnej willa Abwehry została rozbita, a Niemcy aresztowani przez żołnierzy NKWD, którzy chronili przyszły szczyt. Zdaniem Wartaniana niemieccy szpiedzy zmuszeni do wysłania do Berlina zaszyfrowanej wiadomości świadczącej o ich wpadce i obserwacji przez wrogi wywiad. Działania te udaremniły próbę zamachu na „Wielką Trójkę”, ponieważ grupa uderzeniowa nigdy nie została wysłana.
Człowiek, który uratował Wielką Trójkę
Gework Wartanian urodził się w 1924 r. w Rostowie nad Donem. Był synem był synem radzieckiego szpiega pochodzenia ormiańskiego, Andrieja W. Wartaniana i Marii Sawielewny. W 1930 wraz z rodziną przeniósł się do Persji, gdzie jego ojciec otrzymał misję. Rodzina mieszkała najpierw w Tebrizie, a od ok. 1936 w Teheranie. Młody Wartanian już w wieku 16 lat poszedł w ślady ojca i w 1940 r. rozpoczął współpracę z radzieckim wywiadem działającym w Iranie.
Posługiwał się pseudonimem „Amir”. Jego oficerem prowadzącym, a później bezpośrednim przełożonym był agent Ludowego Komisariatu Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR (NKGB) Iwan Agajanc. Pod jego okiem Gework szybko zorganizował grupę kilku młodych ludzi, którzy prowadzili działalność wywiadowczą w terenie. Grupa ta przeszła do historii jako „Szwoleżerowie”. Do siatki Wartaniana przyłączyła się także Gohar Lewonowna, która w późniejszym czasie została jego żoną.
W 1941 Wartanian został aresztowany przez irańską policję i za kontakty ze zdemaskowanymi radzieckimi agentami odsiedział trzy miesiące. W międzyczasie prowadził podwójną gę – pozorując współpracę z policją, ujawnił jej kilku agentów, którzy jednak w rzeczywistości starali się zinfiltrować radziecką siatkę. Dzięki temu odzyskał wolność i mógł dalej pracować dla Rosjan.
To właśnie siatka „Szwoleżerów” dowodzona przez Wartaniana pozwoliła na wyśledzenie niemieckich agentów i radiotelegrafistów i pokrzyżowanie planu „Długi skok”. Według rosyjskich publicystów przez cały okres istnienia „Szwoleżerowie” mieli rozpracować i zlikwidować (głównie poprzez aresztowania) 400 agentów obcych służb.
„Amir” swoją siatkę agentów w Iranie prowadził aż do 1951 r. Po zakończeniu misji, wraz z żoną wyjechał do ZSRR i osiedlił się w Erywaniu. W 1955 Wartanianowie wznowili służbę wywiadowczą, która trwała trzydzieści lat. Małżonkowie pracowali zawsze razem i zakończyli sukcesem wszystkie operacje, w których brali udział. Do najważniejszych sukcesów w czasie „zimnej wojny”, należało zdobycie i przekazanie do ZSRR informacji o kilkudziesięciu bazach NATO w Europie oraz infiltracja brytyjskiej „szkoły” dla komandosów, gdzie Gework objął jedno z wyższych stanowisk.
Za swoją służbę wywiadowczą awansowano go do stopnia pułkownika wywiadu. Zaś w 1984 r. Rada Najwyższa ZSRR przyznała Wartanianowi tytuł Bohatera Związku Radzieckiego oraz Order Lenina i Złotą Gwiazdę.W 1986 r., wraz z rodziną, Gework powrócił do kraju i zajął się szkoleniem nowych agentów do pracy poza ZSRR. W 1992 r. ostatecznie zakończył pracę i przeszedł na emeryturę.
20 grudnia 2000 r., z okazji 80. rocznicy powstania SWR, władze odtajniły dane personale Geworka Wartaniana. W ciągu następnych lat udzielił wielu wywiadów dla prasy i mediów. Spotkał się także z córką Winstona Churchilla i otrzymał od niej osobiste gratulacje za wspaniałą służbę na rzecz aliantów w czasie II wojny światowej. W 2009 r. władze Armenii nadały Wartanianowi Order Honoru. Gework Wartanian zmarł 10 stycznia 2012 w szpitalu w Moskwie. Miał zostać pochowany w Erywaniu.