24 maja 1854 roku w Warszawie zmarł książę Michał Gedeon Hieronim Radziwiłł herbu Trąby – generał wojsk polskich, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej, wojen napoleońskich. Naczelny Wódz w powstaniu listopadowym, senator-wojewoda Królestwa Polskiego (kongresowego) od 1825 roku, senator-kasztelan Królestwa Polskiego w 1822 roku.
Michał Gedeon Radziwiłł należał do pokolenia ukształtowanego jeszcze przez schyłek Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Urodzony w 1778 roku w Warszawie, już jako młody człowiek wziął udział w insurekcji kościuszkowskiej, a następnie związał swoje losy z armią polską formowaną u boku Napoleona. Służba w Legionach, awanse oficerskie oraz udział w kampaniach lat 1807–1813, w tym w wyprawie na Rosję i obronie Gdańska, dały mu solidne wojskowe przygotowanie oraz reputację oficera lojalnego i zdyscyplinowanego.
Po 1815 roku Radziwiłł znalazł się w realiach Królestwa Kongresowego. Choć formalnie awansował na generała dywizji, szybko został odsunięty od czynnej służby wojskowej i skierowany na drogę kariery publicznej. Jako senator-kasztelan, a następnie senator-wojewoda, funkcjonował w skomplikowanym systemie politycznym podporządkowanym carowi, starając się godzić lojalność wobec prawa z przywiązaniem do sprawy narodowej. Ta ostrożna postawa sprawiła, że w oczach wielu uchodził za polityka umiarkowanego, pozbawionego rewolucyjnego zapału.
Wybuch powstania listopadowego w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku postawił jednak Radziwiłła przed wyborem, którego nie dało się uniknąć. Został powołany do Rady Administracyjnej, a gdy sytuacja militarna i polityczna zaczęła się komplikować, Sejm zdecydował się powierzyć mu najwyższą władzę wojskową. Wybór Radziwiłła 20 stycznia 1831 roku był kompromisem: z jednej strony liczył się jego autorytet i arystokratyczne pochodzenie, z drugiej – obawiano się radykalnych decyzji, które mogłyby zaostrzyć konflikt z Rosją.
Jako naczelny wódz Radziwiłł znalazł się w niezwykle trudnym położeniu. Powstanie nie było jeszcze w pełni zorganizowane, armia cierpiała na braki sprzętowe i logistyczne, a rosyjskie siły szykowały się do zdecydowanej interwencji. Sam generał miał świadomość ograniczeń własnej pozycji oraz odpowiedzialności, jaka na nim spoczywała. Jego dowodzenie cechowała ostrożność i dążenie do unikania pochopnych starć, co spotykało się z krytyką bardziej radykalnych środowisk powstańczych.
Mimo to Radziwiłł odegrał istotną rolę polityczną. Jako senator podpisał 25 stycznia 1831 roku akt detronizacji cara Mikołaja I, co oznaczało formalne zerwanie unii personalnej z Rosją i nadanie powstaniu jednoznacznie niepodległościowego charakteru. Był to moment symboliczny, w którym ostrożny arystokrata opowiedział się po stronie narodowej suwerenności, świadomy konsekwencji tego kroku.
Funkcję naczelnego wodza Radziwiłł sprawował krótko – do 26 lutego 1831 roku. Zastąpiony przez bardziej dynamicznych dowódców, odsunął się w cień wydarzeń militarnych. Po klęsce powstania zapłacił jednak wysoką cenę za swój wybór: został zesłany przez władze rosyjskie do Jarosławia, gdzie przebywał w więzieniu do 1836 roku. Zmarł 24 maja 1854 roku w Warszawie.
Był odznaczony krzyżem kawalerskim Orderu Virtuti Militari (1808), francuskimi krzyżami kawalerskim i oficerskim Orderu Legii Honorowej (1807 i 1813), rosyjską komandorią Krzyża Maltańskiego[6] i bawarskim Orderem św. Huberta.
