20 lipca 1926 roku Marszałek Polski Józef Piłsudski powołał do życia kompanię zamkową – pierwszy etatowy pododdział reprezentacyjny Wojska Polskiego. Jej utworzenie było bezpośrednio związane z powstaniem Gabinetu Wojskowego Prezydenta Rzeczypospolitej, który stanowił organ pracy głowy państwa jako zwierzchnika Sił Zbrojnych. Kompania zamkowa stała się integralnym elementem systemu ochrony i oprawy ceremonialnej prezydenta.

Struktura kompanii przewidywała obecność drużyny dowódcy, trzech plutonów piechoty, plutonu ciężkich karabinów maszynowych oraz plutonu żandarmerii. Włączenie żandarmów do składu piechoty wzbudziło jednak kontrowersje – zdecydowany sprzeciw wyraził ówczesny szef Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych, gen. bryg. Józef Kordian-Zamorski, który sprawował bezpośredni nadzór nad żandarmerią. W efekcie, 12 października 1926 roku zamkowy pluton żandarmerii został formalnie wyłączony z podporządkowania piechocie i podporządkowany bezpośrednio szefowi Gabinetu Wojskowego.

W październiku 1928 roku dokonano kolejnej reorganizacji. Kompania zamkowa, zamkowy pluton żandarmerii, kolumna samochodowa oraz stajnia zamkowa zostały scalone w nowo utworzony Oddział Zamkowy – specjalną formację odpowiedzialną za bezpieczeństwo i reprezentację urzędu prezydenta. Kompanię wystawiał 36 Pułk Piechoty Legii Akademickiej, stacjonujący w Warszawie, a podczas uroczystości państwowych dołączał do niej szwadron honorowy z 1 Pułku Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego. Koszary kompanii mieściły się na warszawskim Podzamczu, przy ulicy Bugaj, w bezpośrednim sąsiedztwie Zamku Królewskiego.

Podstawowym zadaniem kompanii było pełnienie służby wartowniczej w Zamku Królewskim, będącym oficjalną siedzibą Prezydenta RP. Wartę pełniono również podczas pobytu prezydenta w letniej rezydencji w Spale, a także w czasie podróży koleją, kiedy towarzyszono głowie państwa w specjalnym pociągu. Oprócz funkcji ochronnych kompania pełniła ważną rolę reprezentacyjną – asystowała podczas uroczystych powitań i pożegnań zagranicznych gości, uczestniczyła w oficjalnych ceremoniach i towarzyszyła prezydentowi przy okazji wyjazdów i przyjazdów.

Formacja miała starannie dobranych dowódców. Jej pierwszym był major piechoty Stanisław Stefan Kłopotowski, który dowodził kompanią od momentu jej utworzenia do kwietnia 1928 roku. Kolejnymi dowódcami byli kapitanowie: Witold Grzembo, Wiktor Gębalski, Zygmunt Roszkowski, Adam Jastrzębski oraz porucznik Włodzimierz Franciszek Gulin. Ten ostatni, jako dowódca kompanii we wrześniu 1939 roku, osobiście towarzyszył prezydentowi Ignacemu Mościckiemu w ewakuacji do Rumunii, zamykając tym samym historię tej wyjątkowej jednostki w dramatycznych okolicznościach kampanii wrześniowej.

Kompania zamkowa pozostaje ważnym symbolem przedwojennej tradycji ceremonialnej Wojska Polskiego. Jej utworzenie zapoczątkowało rozwój pododdziałów reprezentacyjnych, które do dziś pełnią służbę przy najważniejszych uroczystościach państwowych

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

W górę