Instytut Pamięci Narodowej poinformował o zakończeniu prac ekshumacyjnych na terenie Lwowa-Zboisk, gdzie przez ponad cztery tygodnie specjaliści Biura Poszukiwań i Identyfikacji prowadzili badania nad grobami żołnierzy Wojska Polskiego poległych we wrześniu 1939 roku. W wyniku działań udało się odnaleźć szczątki co najmniej 31 osób.
Ekshumacje prowadzone były we współpracy z ukraińskim partnerem IPN – Towarzystwem „Ukraińska Pamięć”, przy udziale biegłego z zakresu medycyny sądowej z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Obecni byli również obserwatorzy z Ministerstwa Kultury Ukrainy. Dzięki wspólnym wysiłkom udało się zlokalizować i zbadać dwie jamy grobowe o wymiarach około 2,5 na 4 metry, oddalone od siebie o zaledwie kilka metrów.
Zgodnie z danymi archiwalnymi, w pierwszej mogile spoczęli żołnierze polegli w bitwie 12 września 1939 r., w drugiej zaś ci, którzy zginęli kilka dni później. Badania wskazują, że w obu grobach mogło spocząć od 40 do 50 osób. Dokładna liczba pozostaje trudna do ustalenia z uwagi na częściowe zniszczenie pochówków, wtórne naruszenia mogił oraz okoliczności śmierci – wielu żołnierzy zginęło w wyniku intensywnego ostrzału artyleryjskiego. Ostateczne dane pozwolą określić dalsze analizy antropologiczne i badania genetyczne.
W trakcie prac natrafiono na liczne artefakty: pełne szkielety żołnierzy w resztkach mundurów, osobiste przedmioty takie jak szczoteczki do zębów, medaliki czy lusterka, a także 11 nieśmiertelników z danymi osobowymi. Brakowało natomiast butów, pasów z sakwami i bagnetami – przedmioty te najpewniej zostały zabrane po bitwie. Co interesujące, wśród znalezisk pojawiły się także fragmenty niemieckiego wyposażenia – m.in. hełmu i odznaki – co potwierdza relacje miejscowych o możliwym pochówku żołnierzy Wehrmachtu w tym samym miejscu.
Walki, w których polegli ekshumowani żołnierze, toczyły się 16 i 17 września 1939 roku na północnych przedpolach Lwowa. Wzięła w nich udział m.in. 10. Brygada Kawalerii dowodzona przez pułkownika Stanisława Maczka – późniejszego generała i dowódcę 1. Dywizji Pancernej, której zwycięski szlak wiódł w 1944 roku przez Francję, Belgię i Holandię aż do niemieckiego Wilhelmshaven. Niewykluczone, że w mogiłach spoczywają również żołnierze innych jednostek Wojska Polskiego broniących miasta.
>>> Czytaj także: Bitwa pod Zboiskami – ostatnie zwycięstwo „czarnych diabłów” płk. Maczka <<<
Zgodnie z zapowiedziami IPN, ponowny pochówek odnalezionych szczątków, z zachowaniem tradycji i obrzędów chrześcijańskich, odbędzie się w pierwszym tygodniu października na cmentarzu w Mościskach w obwodzie lwowskim.
Zdjęcie główne: Stanowisko archeologiczne w Zboiskach | źródło: Instytut Pamięci Narodowej