Wielka Brytania i Turcja podpisały kontrakt o wartości 8 miliardów funtów na dostawę 20 nowoczesnych myśliwców Eurofighter Typhoon. Pierwsze samoloty mają trafić do tureckich sił powietrznych w 2030 roku. Porozumienie wzmacnia obronę powietrzną południowej flanki NATO i stanowi ważny etap pomostowy w modernizacji tureckiego lotnictwa przed wprowadzeniem do służby krajowego myśliwca TF-X (KAAN).
Podpisanie umowy ogłoszono 27 października 2025 roku podczas wizyty premiera Keira Starmera w Ankarze. Trzy myśliwce RAF Typhoon przyleciały do Turcji, symbolicznie towarzysząc spotkaniu brytyjskiego premiera z prezydentem Recepem Tayyipem Erdoğanem. Wspólne oświadczenie rządów podkreślało, że nowy kontrakt wzmocni południową flankę NATO i pogłębi współpracę przemysłową obu krajów.
Dla Londynu jest to nie tylko sukces eksportowy, ale także sygnał polityczny – potwierdzenie, że Wielka Brytania pozostaje czołowym graczem w europejskim przemyśle obronnym po Brexicie. Z kolei dla Ankary zakup Typhoonów stanowi pomost między obecną flotą F-16 a przyszłym rodzimym myśliwcem KAAN.
Eurofighter Typhoon to jedna z najbardziej zaawansowanych konstrukcji w arsenale NATO. Napędzany dwoma silnikami Eurojet EJ200, osiąga prędkość ponad Mach 2, a dzięki radarowi AESA Captor-E i systemowi walki elektronicznej Praetorian może jednocześnie zwalczać cele powietrzne i naziemne. Wersje Tranche 4, które trafią do Turcji, są wyposażone w nowoczesną awionikę, zdolność przenoszenia pocisków dalekiego zasięgu Meteor i bomb kierowanych Paveway IV, a także zintegrowane łącza danych Link 16 i IFF NATO. Samolot umożliwia prowadzenie działań 24/7 w trybie QRA (Quick Reaction Alert) i pełną współpracę z siłami powietrznymi Sojuszu.
Modernizacja tureckiego lotnictwa jest jednym z priorytetów Ankary, szczególnie po wykluczeniu kraju z programu F-35. Typhoon pozwoli wypełnić lukę w zdolnościach bojowych do czasu pełnego wdrożenia rodzimego myśliwca KAAN.
Turecki program KAAN (dawniej TF-X) – pierwszego myśliwca 5. generacji produkcji krajowej – wciąż znajduje się w fazie testów. Według tureckich planów jego wstępna gotowość operacyjna nastąpi około 2028 roku. Typhoony mają więc wypełnić lukę, utrzymując zdolności przechwytywania i uderzeniowe w czasie, gdy nowy myśliwiec dopiero wchodzi do produkcji. Eksperci podkreślają, że zakup 20 Typhoonów to dopiero pierwszy etap współpracy. Ankara analizuje możliwość pozyskania kolejnych maszyn – zarówno nowych, jak i używanych – z zapasów państw Zatoki Perskiej, m.in. Kataru i Omanu.
Zdjęcie główne: Niemiecki Eurofighter Typhoon na ćwiczeniach lotniczych nad Alaską | Fot. senior airman Shelimar Rivera Rosado, źródło: U.S. Air Force (DVIDS, domena publiczna)